Page 331 - Bo suu tap bai viet cua Bi thu Tinh uy tinh Đong Thap

THƢ VIỆN TỈNH ĐỒNG THÁP

ĐẦU NĂM NGHĨ VỀ HAI CHỮ "NHÂN HÕA"

Trong bài “Ai mua may, tôi bán mai đây!” đăng TBKTSG Online hôm mùng
Một Tết, tác giả có nhắc tới yếu tố nhân hòa trong tổng thể “thiên thời - địa lợi -
nhân hòa”. Đầu năm mới Canh Tý, thử bàn thêm câu chuyện “nhân hòa” một khi

“thiên” và “địa” của thời nay đôi khi đã có những “bất hòa”.

Thƣờng để đi đến thành công, ông bà mình hay nhắc đến 3 yếu tố "Thiên thời
- địa lợi - nhân hoà". Trong 3 yếu tố đó, yếu tố nào là quyết định nhất? Vì sao
nhiều đất nƣớc không có "mƣa thuận, gió hoà", "rừng vàng, biển bạc", nghĩa là

“thiên không thời” mà “địa cũng không lợi” nhƣng họ vẫn phát triển, vẫn giàu có.
Trong 3 yếu tố kể trên, có lẽ, yếu tố mang tính quyết định, chi phối chính là "con
ngƣời", là "nhân hoà" - ngƣời dân sống chan hòa, gia đình thuận hoà, xóm làng hài
hoà, xã hội hoà hợp với nhau. Yếu tố "thiên thời", "địa lợi" thì dễ nhìn thấy, dễ

kiểm đếm, còn yếu tố "nhân hoà" vô hình hơn, chỉ "đong đo" đƣợc bằng cảm xúc
mà thôi.

Trong quá trình phát triển, dù muốn dù không, sẽ xuất hiện sự phân tầng,
phân hoá trong xã hội. Có ngƣời vƣợt lên phía trƣớc thì sẽ có ngƣời tụt lại phía
sau. Có ngƣời thành công thì cũng có ngƣời thất bại. Có cộng đồng trở nên giàu có,

thì sẽ có cộng đồng còn nhiều khó khăn. Một khi có phân tầng, phân hoá thì sẽ
không tránh khỏi có sự so đo, đố kỵ, định kiến, hẹp hòi.

Ngày xƣa, thì "Bán bà con xa, mua láng giềng gần", ngày nay, dù "nhà liền
nhà" mà có khi lại "xa mặt, cách lòng". Xóm làng dòm ngó với nhau, ngƣời khác
khá lên một chút thì thấy hình nhƣ mình nghèo đi một chút, mặc dù nhà mình vẫn

vậy. Con cái nhà ngƣời ta học hành thành tài, tự nhiên thấy "tui tủi" cho con cái
nhà mình. Nhà ngƣời ta xây cao lên thì cảm thấy nhƣ nhà mình thấp lại.
Mà đâu chỉ trong cuộc sống xóm làng, trong sản xuất, kinh doanh cũng vậy. Nhà
này "trúng mùa, đƣợc giá" thì hớn hở, nhà kia bị dịch bệnh, mùa vụ thất bát thì
nặng lòng, có khi còn cảm thấy bị tổn thƣơng. Rồi nƣớc nôi ngày càng khan hiếm

dần, vậy mới có cảnh: "Ruộng trên đầy nƣớc, ruộng dƣới khô khan". Vậy là, "mích
lòng" với nhau rồi, hơn thua nhau rồi, thậm chí là bóng gió trách móc nhau rồi. Mà
đã hết đâu? Làm ăn thì thế nào cũng có lúc cạnh tranh với nhau, hết cạnh tranh
mua vào đến cạnh tranh bán ra. Đã là cạnh tranh thì khó tránh khỏi cảnh "ăn thua"

- "Tôi muốn thắng thì anh phải thua". Vậy là, có khi lại phải giấu nghề, giấu mối,
giấu dịch, không hiếm trƣờng hợp nói xấu nhau, chê bai nhau…

Vậy đó, trong một xóm làng đã vậy, thì trong một tổ chức cũng nhƣ vậy, mỗi
địa phƣơng cũng nhƣ vậy. Nhƣ một đội bóng mà ai cũng muốn mình là "ngôi sao",
không thể, kể cả không muốn hoà hợp với ngƣời khác trên tinh thần đồng đội thì

BỘ SƢU TẬP BÀI VIẾT CỦA BÍ THƢ TỈNH ỦY ĐỒNG THÁP, NHIỆM KỲ 2015 - 2020 || 50