Page 128 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

t25

Phqm Hung bAn v6i Pham H['u r.iu v4n dQng cho Lang Ki6u ra ngodi ldm
d6 t6 chilc mdt co sti cli0u tr! bing thu6c Nam, chta b€nh cho ti chinh trf . I",ang
Kidu qu6 cr Cao Ldnh, n6i ti6ng t{ttrin ddng vA OOng y tir ndm tZ tuoi. bi ktit 6n
20 nam kh6 sai trong vu d6nh {u'6p tAu N-eu1'6n Vdn KiQu. lim "kinh t6 m4o
hiem". lAi cua nhd gidu tai trqliro cach nrqrng, bi <tziy ra Cdn Dio tu n6m 1935.
Muoi nim cy Con DAo. LangKidu t6 chric vlrqvt nguc hon l0 ldn. c6 l6n v0 d0n
d6t li€n l+i br bit ddv ra4i6. Vtdi tan vuot nguc kh6ng thinh li mQt l6n bi phqt
. I i -l
vdo cdm c6. I".An niiy, Pharn H0u Ldu lo l6t ti€n cho x6p Banh va Gi6m thi
truo'ng, clua [,ang Kid; .;.;;"di lil c16 t6 ch[rc mQt .o ,d di6u tri bing thudc

Nam.
Thcri di€m nay. Clhu sri Recherche (S(i truy tim tu tr5n) Toustou clang cin
ngurii chfia b€nh cho nhdn tinh cua hin80. dang c6 vAn d€ phg khoa md thiy
thu6c Tdy bo tay. Toustou d6ng y nhQn Lang Ki6ur vC Sri Recherehe de chfr'a
bQnh cho drim nhAn vi6n Recherche, ddng thtvi chira bEnh cho nhAn tinh cira hin.
-l'uong
k6 tpu k6, [.ang Kidu tranh thft co hQi ndy kiOm thu6c chira bgnh cho anh
em.
Chu scr Toustou dd nh8n m{t Lang Ki€u qua nhri'ng lAn truy blt tu vugt
nguc. I.An ndy, thAy t,ang Ki6u d6n so trinh diQn, hin din mat ngay:
- D.M. Thdy lang md cting di dn cu'o'p.
t,alg Ki€u hom hinh tr& mi6ng:
- in cu'crp cirng co ba bav &xlng. Toi bi hur2c toi dlt ctro'p vi mu6n urup
lcti nt\t b0 sirch thuoc cltw ctio Vi€t Nam ma mol ta.\, lcmg ltdm dcinh cdp bcin cho
ngoui bang. Nghi thuric ctia toi dtr s6ng, cdn gi phai dn ctwp.
I'onstou birn tin b6n nghi, nhung hin phr,ic l..ang Kidu c6 tdi chta ben!.

Lang l(ieu de xudt, Toustou c16ng dieu them ngurtri, cho.lSp t6 bao chO thr"r6c
1i
Noqr, cri'u srSng hdng trdm sinh mAng tir chinh tri..[,ang Ki6u thao chfr H6n, dgc
nhi€u s6ch thu6c, rinh.y lf phu<mg D6ng, gi6i v€ Nam dugc. Trong hodn cAnh
lao tir, anh srr dung nhi€u bdi thu6c dic tri nhu dtrng huytit heo chfl'a bQnh dudng
ruQt, dirng ctrrn ch6y chfa b$nh bao tu, dung co tranh chta bQnh drii dud'ng.
dung chudi hOt. c,iim g4o ch0a bEnh ki6t ly, thucmg hAn, d[rng hii ti6u, hinh cti.
ngai rirng ch['a bqnh s6t rdt... D6i vdi bgn nh6n vi6n Recherche gian 6c, anh
cfrng c6 lugt choi. Anh b6c thu6c c6ng hiQu nhanh nhung cdng phpt manh d6
htinh h4 ch0ngsl
l'hu6c Nam cua [,ang Ki€u dugc Ph4m Hfru Ldu chuy6n qua m4ng ludi
cri'u t6 vdo khdm tir c6m cO-OiAu tri r6t k6t qui, cftu dugc nhi€u m?ng ngudi,
trong cli6u kiEn ilich khirng bti vd thi6u thu6c trAm trgng. Nhfing n6 h;c c(ru. t6
cfra HQi tir nhdn dd cri'u dugc hdng trdm tu chinh tr! thodt khoi bdn tay tti thArr,
ldm vtyi di mQt phin tang.thucrng, ch6t choc trong thdi kj,' khung bO tring cua
thp'c d6n Ph6p.
*

to
LA no cria nrot tOn glc n-ur,rc khhc
*'
Nhar ti C6n Ddo 1862-1975,Nxb Qu6n dQi nhdn ddn, Hi NOi 2009, trang 204.