Page 199 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

r96

nudc thuong tham gia.cdc cu6c ho4t dQng y€u nuoc nhu gi6o Sa, gi6o C6nh, c6
gi6o Ngdi.v.v.. Tuy ti6ng ggi ld chi bo dac biqt cao L6n[ nhung pt,u* vi hopt
dOng cira n6 r6ng rdi co rh6 sdnh. duoc vdi liOn tinh Long-chau--sa ngdy nay.
Vdo khoAng dAu thring 4 thi L9 vd Cao Ldnh gap HAi traolOi vC tce hJach vdn
dQng ky ni€m. Sau khi tirn hi6u tinh hinh thi Lq nhan dinh ving Cao Ldnh c6 th€
keo duoc m6t cuQc.bii5u tinh. Tuy v4y, khAu hi6u ky niQm.l-5 thi chf quln
chring ndng ddn co t6 chri'c mdi hi6u duoc, md quAn chring co t6 chirc ltc 6y m5i
xd chi co vdi ba chuc h6i vi0n n6ng h6i o rdi rdc m5i thdn xom vAi ba ngudi, vi
vdy muon vdn dQng cho duoc n6ng ddn ngodi t6 chric n6ng h6i hay n6i cho
dring hon ld phAi vAn dQng sao cho moi tAng l6p trong xd h6i d€u nhiQt li6t tham
gia bi6u tinh thi phAi tim cho ducrc m6t khAu hi€u dAu tranh gi th4t thich hqp vdi
dia phuong m6i t{p hqp dugc quin chring tham gia bi6u tinh.
Nghi rdirg tAt cd d€u. tu quAn chiing md ra d€ rdi tro vd voi quin chung
n6n mudn c6 duoc mQt khdu hi€u thich hqp vdi nhdn ddn dia phuong thi phai
khai hOi quAn chring th6o lu4n. M6t t6i, Hai^chdo xu6ng vio tdnjrong nggn rpch
c6i sdu, hop td chfrc ndng h0i d nhd 6ng S6u Ngdn (mOt 16 Sanh ..iu"dao cuo
Ddi ddng thoi cfrng ld mQt crin b0 cfia n6ng hQi). Anh em dia phuong'cho bi6t
thudng nim h6 d6n ngdy 1.5 v6 sau bon cO va linh ra cho x6i giay tnu7 thdn, h6
ai chua.d6ng thu6 than trucvc ngiy 1-5 la bi ch0ng batphat gi-u*7 h6m, uii ai
lam khd sai kh6ng c6ng r6i mdi tha cho vi: lo ki6m ti€n cl6-nap thu6, qu6 m.6t
thcri han nhdt dfnh mi kh6ng chiu dong thu6 thi lai bi bit giam lAn thri hair6i lAn
thti ba v.v.. mdi cho d6n khi ndo dong dAy du thu6 cho nhh nudc m6i rh6i. Thuti
thAn cua nhirng ngudi h&u s6n la 5,5d, cria ngudi v6 s6n ld 4,5d, tinh ra th6c ld
450 cdn. Ngodi rat€n co nguoi Ph6p tai choCao Ldnh cdn bdy rardtnhi€uthri
ph4t ti€n nhu di cho mua gd cQt chin lqn dAu gd xu6ng oat
f:l b! phst s6u
"e
cit vi tQi "b6t nhdn". DQi rom tr€n dAu bi pha-t srlticat vi c6 rhc bi chriy ch€t
nguoi v'v.. N6 ki6m moi ciich dti phpt ctro nhieu vi n6 sE ducyc huong 40% s6
tiAn phat. Ddn cao Ldnh m6i ruri'ai chg v6n nom n6p so ui;"J ,a:, (tric bi
phat) do.tinh hinh do, anh em n6qg hQi thAy n6n d€ ra khAu hiQu: "tldi dinh thu6'i
ttic ld ct6n 1-5 chua duoc xet giay thue t[6n, ph6i ra han it iau 4,3 dan c6 thoi
gian.ki6m ti6n dd. cfrng c6 nguoi d6 ngh! nOu khAu hiEu ddi gia* trrr6, ,rr"rg
d1 $ thriry tloi giap tnue uro thgc hi6n aoq" vi mQt yeu cdu"nt n trre phai do
nhi€u_co quan quyct dinh, chf khdng phai c6 nhdn 6ng ndo cfrng c6 quy6n giam
!
thu€. L6 cfrng ddng hy khdu.hiQu "dinh thu6" ndy. Thtl r6i L0 vc sli Gon b6o
c6o tinh hinh, cdn HAi lo riio ri6t vAn <lQng.
III. Ddu tranh thing lqi

Ba bdn h6m trudc ngdy 1.-5, khip Nam Kj, noi noi dAu co giai truyr3n dcrp,
dgn rip phich, treo cd d6 bria li€m c6 dOng quAn chring dting len tham giu trdnti
dau trong ngdy i-5 de kli niQm.ngay le qftcte lao dQrig, aeloi quyen tiiiit trran
cho bdn thdn minh, cho giai cip minh. t6t ca truy6n a.rn, khAu r,ier, co d6, iip
phich v.v...ddu ky tcn "viet Nam cQng s6n D6ng'f vi.tru6c ddy DAng chua phdt
gei dip.hgp nhdt thdnh ldp DAng ncn tAn ndy E6ng ding ru hieu
lq,^ke, ,nhan
triQu qudn chring tranh ddu cfrng ld mQt c6ch DAng ta ra mit ooi voi todn d6n.