Page 210 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

207

Nay ki€m dii5m lpi chung phong triro, chring tOi thAy do ducrng lOi Airng
din cua D.ung,.do tinh thAn d6u iranh bAt khu6t cria da s6 dang vi6n vir c6n bQ,
do tinh thAn d6u tranh c6ch mang cria quAn chring, do chinh s6ch cria dich hai
d6n quyAn lqi s6ng ch6t cfra quAn chring n€n cdn bAn ld ta da duy tri m& rQng
dugc phong trAo, g6y cho dich nhtng thdt bai n[ng nO vC chinh tri. Edi v6i DAng
vA vfr trang tuy6n truy€n thi c[n.bin dlch cfrng thAt b4i, vi kh6ng tiOu di6t n6i,
Nhung rnlt khSc chring tdi thdy rdng:
a. Lryc lrs'ng dd bi *dt *dt nhiiu. MQt nhugc di6m r6t ldn vd phuong
dien t6 chric ld da i6 ding vi6n ta d€u bi 19 Dich khring b6 m4nh. SQ Ui bit, bi
mAt tinh thAn tj lQ kh6ng nhiOu l5m nhung sO t9 pnai b6 ch4y .6t rhiAu. Vi vpy
dtln nay m5i tinh d6u c6 mQt s6 chi b9 bi tan rd (c6c con s6 xin xem b6o c6o vA
DAng), s6 chi b0 cdn lai thi s5 lugng d6ng vi6n cdn r6t it (trung binh 3 hay 5
d6ng chi, s6 chi b0 c6 7 hay 9 rt6ng chi r6t it), ch6t lugng lpi con r6t non k6m.

SO dOng chf l0 ta chri truong rli0u ling nhung vi nh6t ld do sU kii5m so6t
ngdy cdng cao cta dich di€u ling. chi thUc hiQn.dugc cho mQt sd it, d6i sO d6ng
ln rAt kh6. Nhi6u ngudi ch4y di r6i phAi ch4y vA tr6n loanh quanh trong xi hoflc
chay tap trung An n6u vdo nhfrng noi c6 dia th6 t5t. C6 nhf,ng noi c6 hing trdm,
hai trdm d6ng vi6n, c6n b0 vd thanh ni6n ch6n linh trdn trrlnh nhu vfy. Nay clich
cAng khring b6 m4nh, ki6m so6t sAu vio c6c virng cdn cri cfr ld noi chi bQ cdn
d6ng va lQh6t lai nhiOu thi lgc lugng d6ng vi6n cta ta cdn m6t nhi€u vd v6n d6
c6n b6 ddng viOn lQ, quAn chring tOt (sO nAy rrit d6ng) phAi trdn trdnh cdng trd
n6n gay go phuc tap, vAn Oe aieu lin{ giai quy6t kh6ng n6i. Tinh hinh ddi hoi
phii b6o vd co ro C6"h mang trong ving cdn cri cf,, b6o vQ, khi th6 cdch m?ng
cria quAn chring nhdn dAn, b6o sO c6n b0 d6ng vi€n, crii v6n quy. cria Ding vd
.v€
mQt lgc lugng ctia c6ch m?ng ay ddi h6i phii c6 mQt chir truong dAu tranh thich
hqp. MQt brio c6o mdi ddy cho bi6t d ving Ci Mau hi-Cn nay tr€n 70Yo b ding
vi6n, tr€,n7l%o thanh ni€n lao dQng vd tr6n 90% ndng cdt vd mQt s6 qudn chring,
gia dinh cdn bQ chi6n si, nhirng ngudi ki6n quyiSt kh6ng chiu cho dich kdm 6p
buQc theo chtng.

^7
Tdng cQng c6 d€n 15.000 nguli hiQn dang tr6n trilnh trong rirng.
C6n bO cflng bi kh6 khan bi bit, bi gitit nhieu. C6n bQ huyQn, tinh gdn todn
th€ le t0 phei sdng b6t.hof gf,ap tri5n tr6nh. C6 tinh hAu h€t huyQn u;f vi€n ban
ngay phdi trdn dudi hAm-d6n d€m mdi md l€n -di.c6ng t6c rdt cgc kh6 nguy
hi€m. Tu cu6i 1958 sang 1959 sd c6n bQ huyQn, tinh bi bat nnieu. C6 noi trong 6
th6ng bi bat 20 huyQn uy vi€n, c6 noi (nhu Gia Dinh) gAn dAy bibit gAn h6t tinh
uy vi€n (xin xem b6o c6o ve DAng thi 16 con s6 ghung)

b. Sur hoqt dQng cila vil trang tuyLn *uyin cilng gitip ich rh ,hti, trong
vi€c hg uy thd dich, h6 ffq finh thdn qudn chung, hd trq viQc xay dwng co s&.
Nhung phuong chdm ho4t dQng phdi kh6o 16o, bi mflt.cAn gifr thti hqp
phip cia quir, chring vA kh6ng lim cho tinh hinh qu.6 c6ng thing cing ldm chi
,t frung tuy6n truy6n g4p nhi€u kh6 khdn tro ng4i vC mflt t6 chric cfrng.nhu vA
mdt ho4t dQng. Dn bi mflt th€ nAo, khdo ldo cdch nio thi dlch cfrng bi6t, cfrng