Page 178 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)
P. 178
175
trong ving, manh nh6t ld o Cao Ldnh. O6i vOi tinh Sa Ddc, Cao Ldnh cfrng ld
noi md giac Phdp chri y nhi€u.
Gia dinh 9 gAn cac 6ng tham gia c6ch m?ng frOi cO. C6c 6ng dd "xudt
duong" vd bl b6t giam lirc. Ay cho ld tQi "qu6c sg". Nhirng bdi "Luu ciu
.tho
huy€t 16 tho", "Thap thri d6ng tdm" cfia c6c 6ng doc trong lnc 6y d5 lim 6nh
huong trong virng.
Sanh ndm 1906, vdo ndm 1914 di hoc trudng ldng. HiAn ldnh, chdm hgc,
hqc d6n l6p ba (couss elemenfaire) truong ldng. Hgi tien Ug dugc nhrAt nhi trong
ldp, dugc thiy b4n thuong m6n. Vua hgc vua girip vi€c nhd, vira ldm ruQng rfly
chft it vdi me, nhAt ld gi0p vi6c nhi0u vd ngh€ tho son cria cha.
vdro ndm 1919, cha m6t. vigc hqc phai dinh I4i. o nhd ldm nghA thg son
I'
cria cha truy6n lai dd nu6i me vd dria em g6i. Lric ndy c6 mQt nguoi bd con dfnh
girip ti€n ae ti€p tuc viQc hgc nhmg ttrAy cfri gi6i quy6t viQc hqc mi gia dinh, me
gii, em dai ching ai chdm s6c n6n kh6ng ti6p tr,rc hoc nfra. Ndm 1924, khi 18
tu6i, me gid.mang b6nh vd bi di6c, trong hic 6y dgng vai tro nguoi tho scrn ti6p
tqc ldm ngh6 dtl nudi mq. Ldm tho scrn khOng dfr s6ng n€n hgc tt C, nghA troi.t tOc
vd tir lfic d6 ldm tho son, hcrt t6c il6 nudi gia dinh.
Ldm con hi€u; hic trudc d trong trucrng cO ging ldm ngudi hgc trd si€ng
ndng, nay thdi hoc chri.y ldm ngucri con hi6u, nh6t ld vdi bd m9 gid c6 benh di6c;
lfc thuong vd khi dau 6m thu6c thang.
.Thutrng lui tdi d6 c6c 6ng ldo tu hdnh, ciic 6ng nho hgc d6 duqc nghe ludn
bdn ve thuyct "Kh6ng M?nh". Ldn lAn dgc T4p chi "Nam phong" "Hiru Thanh",
chti y nh6t m6y bdi lusn thuytlt cta dng Ng6 Efc Ki5, ph4m eulnh... Lric 6y ldm
'an
ngh0 thcr son vd hdt t6c cfrng dri nu6i s6ng cho gia dinh. Cdng vi€c ldm c6
ti6n b0 hon lfc cha con s6ng. Trong nhi, noi cfrS ncrt t6c c6 nhtng cdu nAy n€u
l€n: "Ddn vi quy, xdthc thri chi, qudn vi khinh', "Danh dU ld nghia vg',, ,.Thanh
bAn thudng hc, trgc phri da uu", "Hfru nhan sic, hiru 6c Dtic", "Nhftt nhgt tam
tinh ngd th6n", "Phflt 6i chring sanh nhu m6u 6i tt "N6u nhut thiSt chring sanh
chua thAnh phat thi ta diy chua thdnh phat vQi".
Ldm viQc nghia: ngoai viQc hi6u th6o vdi m9 gid cdn nghi d6n phgn ldm
trai cdn phAi ldm gi vcri ddi, phii cdn c6 nghia vU gi vdi nu6c non.
. Qua mua thdi khi truy€n nhi6m m4nh thi.t6 chirc hfin nhau mua thuoc
ruou thli khf dC phrlt cho khdng. T6 chtic nhau mAy anh em thanh ni€n ctiu chfta
hi.c trong x6m c6 binh ho4n thdi khi. Luu thu6c sEn d6 trong nhe et€ phdng kho
, ciru c6p nguoi. h6i quan hdn, hQi tang tti. Girip dd x6m lang khi CAt nna, kni
Yaq
c6 hoan n4n. Bit diu tu trong x6m vd oAn aAn lan rQngtu ldng ndy qua ling ng-
co y nghi di hgc v6 thu{t, hgc gong, hgc ngh6 thu6c rin, hoc bua ph6p tie; dc
tri bQnh, criu nguoi.
..t
T6m tdt:. Sanh tru&ng tlong gia dinh thri cdng, chlu Anh huong nhidu cria
hoc thuy6t Kh6ng Mpnh vd t6m long tu bi cfia OAo ptr6t. Tir ngudi con hi6u tii5n
d€n g6nh viic vi€c doi, mudn ldm mQt chdng nghia hiQp cuu doi.
