Page 64 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

62

DoNG cui pHnu HtIu r,Au
vor coNc rAc xAv D\NG LUb LUqNG, TRIEN KHAr HOAT
E9NG euAtrl sr,I rnoNc NltflNc NAtvr DAU
xHANc cHIEN cHoNG psAp

Trung td, ThS L0 Thanh Bdi
Vi€n Lich sir qudn slr ViQt Nam
D6ng chf Pham Hiru Ldu, bi danh ld Tu LQ, sinh ndm 1906 t4i ldng Hoa
.
An, t6ng An T!nh, Qudn Cao Ldnh (nay ld phuong 4, Thinh phd Cao Lanh, tinh
D6ng ThAp). Sinh ra tr€n vung dAt "dia linh nh6n ki6t", noi mi Cp Ph6 bdng
Nguy6n Sinh Sic (th6n sinh Chri tich H6 Chi Minh) dd tung sinh sdng, ld noi Cu
thuong g{p gd c6c nhA nho y€u nudc cua dia phuong nhu: Nguy6n Qlang Di6u,
L0 Chdnh D6ng, Duong Bd Trac, L0 VEn Gi6o, VO FIoAnh, Nguydn Quy6n,
Nguy6n Ch6nh Vi... de bin viQc nu6c.

Lil ngudi th6ng minh siing d4, nhung cha m6t s6m, gia dinh kh6 khdn n€n
Ph4m Ilou LAu phii nghi hoc, lirm nhiAu nghA AC php gitip nudi c6c em. HodL
{n9
minh viro cu6c s6ng cria ngudi ddn lao dQng Ph4m Hiru Ldu sdm nhfn thfc 16
:.
ndi nhpc cua ngudi ddn mdt nudc. Long yOu nudc, thtc cria mQt c6ng ddn dE
),
nhen nh6m tinh thin d6u tranh, thdi thric nguoi thanh ni6n Ph4m Hfru LAu tim
con dudng tranh d6u. Th6ng 8 n[rn lg26,6ng cung ba thanh ni6n khdc da to
chri'c l6,truy diQu cu Phan Chu Trinh o thi xa Cao Ldnh, Nhd nhirng ho4t dQng
ndng n6, thiing 9 ndm 1928, Ph4m Hiru Liu dugc k6t n4p vio HQi ViQt Nam
Cdch mang thanh ni6n, dugc bAu ldm t6 truong. Hi€u cit tdc cria d6ng chi o Cao
Ldnh tro thdnh dia di6m t4p trung cria thdnh vi6n phAn HQi khu vqc Ddng Th6p.
Th6ng l0 ndm lgz.g, Ph4m Hfru LAu k6t nap vdo An Nam CQng Sin Eing, dugc
dt: cu vdo Ban ch6p hdnh l6m thoi cira t6 chuc cQng sin nAy, sau d6 6ng dugc
rirt l6n Sdi Gon vd thgc hiQn "Vd sin ho6" d nhd m6y xe hia Di An. NEm 1930,
6ng dugc d0 ct vdo Ban ch6p hAnh l6m thcyi trung uong Eing CQng SAn ViQt
Nam. Phpm Htu Ldu dE co nhi6u c6ng lao xdy dpng co s& Ding 6 Cao LEnh,
Sdi Gdn, Thri Diu Mgt.... Th6ng 7 ndm 1930 vd cu6i t939, hai lAn b! thgc d6n
Ph6p bat ddy di Cdn E6o

Gi6c ngQ tu qu€ huong, tru&ng thdnh tr6n budc duong hopt dQng crlch
m?ng, sau khi T6.ng khoi nghia chinh quy6n thdnh c6ng, Xti u!' Nam B0 cu
Pham Hiru LAu vC ho4t tlQng tai dia bdn quO nhd, vdi " tr6ch nhiQm linh dao
c6ng viQc cria ch6nh quyAn"as . CuOi th6ng IOllg45, d6ng chi dugc bAu Bi thu
Ddng b6 Ban chAp hAnh lAm thoi tinh Sa Ddc. Tu ddy, v6i cuong vi cria nguoi
linh d4o, lfic ld Bi thu tinh uy, hic Ph6 bi thu ki6m Chri tlch Uy Ban hAnh chinh
kh6ng chi6n, Ph4m Hiru Liu dA t6 16 nguoi c6 ndng luc t6 chric vd lSnh dao
nhdn ddn cung lpc lu.gng vfr trang kh6ng chi6n, d5ng g6p rAt ldn cho sy nghiQp
kh6ng chi6n ki6n qudc tr€n dia bdn D6ng Th6p ngdy nay, th€ hien vai tro cria

t'
Lich str Dang C6ng san l'i€l Nam tinh D6ng Thcip, trang l3