Page 55 - Bo suu tap bai viet cua Bi thu Tinh uy tinh Đong Thap

THƢ VIỆN TỈNH ĐỒNG THÁP

CHUYỆN “SẾP” VÀ “LÍNH”

Hổng biết từ bao giờ trong các tổ chức của mình lại phân biệt giữa
"sếp" và "lính". Chắc đó là di sản của một đất nƣớc trải qua những cuộc

chiến tranh triền miên. Ra trận thì phải có "sếp" để chỉ huy, còn "lính" là
ngƣời chỉ biết răm rắp tuân lệnh của "sếp". "Quân lệnh nhƣ sơn" mà.

Làm "sếp" hay có cách diễn giải khác là làm "quan". Mà chữ "quan" thì có
gì đó hơi hƣớng của bậc bề trên. Và vậy là kéo theo những chữ quan khác: quan
liêu, quan cách, quan chức, quan lộ... Mới ngày nào đó còn ngồi trong giảng

đƣờng, ra trƣờng phấn đấu một thời gian là đƣợc cất nhắc lên, trƣớc là sếp nhỏ, rồi
dần thành sếp to.

"Làm sếp - làm quan" thì luôn có mặt và đƣợc ngồi ở những vị trí trang
trọng trong các lễ này, hội kia. Rồi đƣợc "trân trọng giới thiệu" kèm theo chức này

chức nọ, rồi đƣợc tung hê, tán dƣơng. "Làm sếp - làm quan" thì đƣợc mời tham dự
các cuộc liên hoan, các tiệc tùng, mâm to cỗ đầy, chiếu trên chiếu dƣới. Mới đầu
còn thấy ngƣợng ngùng, dần dần thấy quen mắt quen tai. Và dần tƣởng mình đã là
"bề trên", là số một.

Đã là "bề trên" thì mặc định là có quyền ra lệnh đối với cấp dƣới, không cần

lắng nghe cấp dƣới hoặc nghe nhƣng không thực lòng. Không thực lòng vì đã
mang trong mình căn "bệnh tƣởng", tƣởng rằng mình đã biết hết nhƣng thật ra cái
mình biết còn nhỏ nhoi lắm. Muốn thực lòng thì phải trải lòng. Kiến thức là bao la
vô tận và có thể đã thay đổi theo dòng chảy thời gian. Kiến thức không đƣợc phân

bổ theo thứ bậc mà cho bất kỳ ai nếu ham học, ham tiếp thu cái mới.

Đã là quan thì gần lắm bệnh quan liêu, quan cách. Trong nội bộ thì "quan
liêu", độc đoán, gia trƣởng, xem thƣờng cấp dƣới, ai nói khác, nói ngƣợc là đã khó
chịu, nóng mặt rồi. Bất kỳ ai, dù ở cấp bậc nào đều có những điều hay, những ý
tƣởng mới cần đƣợc tôn trọng thay vì định kiến, hẹp hòi. Sự đóng góp của mỗi cá

nhân mới thật sự là sức mạnh của cả hệ thống chứ không phải đến từ "sếp" từ
"quan". Ngoài xã hội thì "quan cách", xem thƣờng ngƣời dân, không cần tiếp xúc
với ngƣời dân, xem ngƣời dân đơn thuần chỉ là đối tƣợng chịu sự quản lý. Ngƣời
dân trong xã hội rộng lớn luôn giàu trí tuệ hơn bất kỳ một cá nhân nào. Những bậc
trí thức, những doanh nhân, nông dân, công nhân... có thể không chức này, chức nọ

nhƣng nhiều lắm những trí tuệ, xứng đáng đƣợc xã hội tôn vinh, học hỏi.

Cuộc sống là sự sẻ chia để mỗi ngƣời làm giàu trí tuệ cho mình, bất luận
ngƣời đó là ai. Nhiều ngƣời chỉ biết mình mà không biết ngƣời khác còn giỏi hơn
mình nhiều lần dù họ đang là cấp dƣới, là "lính". Nhiều ngƣời nói vui, sao hay
nhắc đến "dân trí" mà lại ít đề cập đến "quan trí" cũng là điều đáng suy ngẫm. Nhìn

BỘ SƢU TẬP BÀI VIẾT CỦA BÍ THƢ TỈNH ỦY ĐỒNG THÁP, NHIỆM KỲ 2015 - 2020 || 51