Page 118 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

u5

So CAnh s6t, Kh6m l6n vd trg. s0 Uy ban nhAn ddn Nam b0, try s& Qu6c gia ty
v6 cuQc - nhirng noi trgng ytiu c6 tinh chAt bi6u trung cria chinh quy€n c6ch
mang d Nam bQ. Trudc tinh hinh khAn cAp kh6ng cho ph€p chin.chir,lric 7 gio
sang zl-o-1g45 (gan 7 ti6ng d6ng h6 ke u khi qu6n Ph6p g6y h6n d sei Gdn),
Xfi u-y i.lam 'oq i6p i'irc trigu tpp HQi ughl li0n iich.vdl Ul ban nhdn ddn lJam bO
vi dai diQn T6ng b0 Viet Minh d Sai Gon, tpi s6 nhd 269 duong. Cay Mai (nay li

d;ilg Nguy6n"Trai) Chq L,crn (nay thu.6c gran 5, thinh pho uo Chi Minh),
quyeiainn phrit dQng lap tric cuQc kh6ng chi6n, j."q dan o Sdi Gdn vd Nam bQ,
dOng thdi gui diQn bdo gilp ra Trung uolg L9 Chri t!ch. xin .chi thl. !Y.,1?y
"a
khong tne i* ng6i cho Trung ucmg chi d?o, phai bi6t gAt b6 nhtmg. thinh kien
vdi nhau trudc kia d6 cirng nhau hgp t6c vd th6ng nhdt hdnh dQng ch6ng qudn in
cu6p. X6 uy Nam b0 rai HQi nghi CAy Mai d5 n6u cao tinh thdn vi nghia lcrn,
d6m lAm ddrn chlur, nh6t. ld sU quy6t dodn eria nguoi c6 trgng trdeh trudc vAn
mEnh c6ch m4ng, vtra th6 hien y'"-ni lguYen vqng cua d6ng d6o nh6n 9?"; d".ig
rhdi the hiQn quy6t tam l6n vi tinh thAn tr6ch nhiEm cao cta l6nh. dao Xir iry, Uy
ban nhdn d6n Nam b0 truoc Trung uong Ding, Chinh ph,i y? ry6 ..h,i'tlch trong
viQc ph6t <lQng cuQc kh6ng chi6n sdrn hon dg ki€n, th6m chi rdt sdm vA rdt t6o
bao
D6 lA nhirng cli6n hinh vC sir nhanh nhay kip th<ri nim bit tinh hinh cfia
c6ch m4ng vd cria quAn chring trudc 6m muu,.thri.do4n vi hdnh d0ng cria kd thu;
ld nhirng tien t9 dune va hay dugc d{t ,a rA hdnh dQng g6p nit,nhim tranh thri
thoi gian, tao ra bAt-ngo ddi vdi quAq dich; ddng thdi s6m khing dinh vai tro
ngudi thri linh cua c6c tAng l6p quAn chring nh6n ddn tru6c sir biOn vira di6n ra.

Tinh hinh miAn Nam nhirng ndm M! x6y dUng chir nghia thUc ddn mdi vd
gdy rachi6n tranh ld nhirng nam den ti5i, dO lA nhirng ndm mir "D6 chSng lai M!

-- DiQm, nhfin ddn mi0n Nam chi c6 mQt con dudng cftu nudc vd tp cftu minh, ld
con dudng crich m?ng. Ngoii con duong ,cdch m4ng kh6ng cdn con ducrng ndo
kh6c',. Qu-An chring UiOicfi.o dp, bi d6n den chdn tudng, nC,, ph6t dQng d6u tranh
vfr trang, thi nh6t dinh quAn c.hring dfng l6n theo vd ung h0 c6ch mpng. C6c
Eing uo oia phuong.vd hiu hi5t crin bQ, d.ang vi€n cdn lai o mi6n Iu..ly: lav
gid d€u nhan thAy cAn phii l6nh dao quAn chring dtng l€n diQt itc, phi k0m,
gidnh quy€n ldm chri vd gin giir ruQng vuln'

Lfc niy. viQc git nghiem ki, luat DAng kh6ng mdu thu51 ydi viQc v$n
dUng nguy€n tic lSnh clpo cira Eing cho.ptru t.qP Y,ri thgc ti€n c6ch m4ng. Bdi
nhu H6 Chri tich dd noi: "Di sao cfrng khdng th6 d6 c6ch m?ng mi6n Nam chiu
t6n th6t hon nf,a. Xri riy c6c chf c6 ld Ding Ft 9.rg ? Trung uong d xa, cric chir
phii tuy tinh hinh, cdn nhic k! ludng mi quy€t dinh vd chiu trdch nhi€m".

Trong thAm tdm c6c c6n b0 ddng vi6n trung ki6n o mi6n Nam sdng trong
th6ng nam den t6i cfia c6ch mpng sag HiQp dinh Gendve 1954 nhAt li nhtng
ndm 1957-1959 da r6t dau kh6 khi th6y ddng bdo, ddng chi cta rninh bi ke thil
bit, gi6t hoac bi tra tAn trong tu diy tu rlirt sdm (n6m 1957), Xti u)' d6 cri hai
ngudi dai dien cho Nam b0 (Pham Van Xd vd Phan V[n D6ng) ra Trung uong