Page 49 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)
P. 49
41
Gidng Thi Dam - Go Quan Cung, duoc xem nhu "ti€ng sAm" diu mira, khcvi
ngoi iho phong trdo ddng khdi 0 Nam 80, trudc khi Ngh! quyOt H6i nghi Trung
1rlng 15 duqc ptO UlCn (14-l l-1959). Trfln d6nh co ddng r6p cua tr4n thuy chi6n
-
Rach GAm Xodi Mfrt cfia Quang Trung ndm xua.
Hoir An ld mQt vung ddt tru phri, gidu truy6n thdng lich sri, vdn ho6, duoc
xem lh "c6i n6i" cria qu$ huong c6ch mang ctra tinh trong c6c ch[ng duong llch
su. Ca ngoi vung d6t.nay,.tr0n ddng s6ng Cao Llnh xua, ngudi d6n dd co nhlrng
cAu ho Ddng Th6p trdm bdng:
"'frai ndo thanh bdng trai Cao Ldnh
G6i nio b6nh bdng gai Hod An
Mu6n dn m4n d6, cam ving
Thi vA Tdn Thu4n, tr-loii An quO minh".
TrCn minh dat D0ng Th6p anh hung di san sinh ra bi6t bao nhirng :!,.C,
si c6ch mAng. thoi dgng DAng, d6u tranh gi6i ph6ng d6n tQc vd kh6ng chiOn,
trong do co ddng chi Pham Hfr'u L6u.
D6ng chi Phpm Hiru Lau (bi danh ld Tu L0) sinh ndm 1906, trong mQt gia
dinh ldm rhg thu c6ng ngheo, t4i ldng Hoa An, t6ng An Tinh, Qu6n Cao Ldnh,
tinh Sa D6c (Nay ld phuong 4, thdnh ph6 Cao Ldnh, tinh DOng Thdp). Th6n sinh
ra ddng chi ld 6ng Ph4m Hiiu Nhu4n vd bd Nguy6n Thi RuQng.
Nhffn dAn Hod An v5n n6i ti6ng hi6u hoc. Gia dinh 6ng Ph4m Hffu Nhu4n
tuy kh6ng gidu nhung cfrng cO ging nu6.i cho c6c con dn hgc' Thuo nh6, Ph4m
Hiu LAu hqc gioi nh6t, nhf f crp, Auqc thAy y6u, ban m6n. Ld mQt nguoi c6 hiiSu
v6i gia dinh, nam 1919, khi i3 tu6i, cha m6t, m9 bQnh, hqc h6t lcrp 3 truong
leng, anh phii nghi hgc; lnm ngh€ thg scrn cria cha truydn lpi vi ldm th6m ngh€
.it toc mdi dri ki6m s6ng, nudi mg gid vd em nh6.
2. Nhilng nim thfng s6i tlQng, tr& thinh tl6ng vi6n tliu ti6n cria tinh
D6ng Thip, uf vi€n Ban Ch6p hinh Trung uong tflm thdi (1923-1930).
Do sdm ti6p xric c6c luiing tu tudng ti6n b0, qua v5n tho.y6u nudc dAu th€
ki XX vir qua circ cilc bac 16o thinh c6ch m4ng, dugc truyOn thdng cria qu6
huong vd gia dinh hun dric n€n Phpm Hiru Ldu s6m c6 nhirng hAnh <l0ng.nghia
t,iqp,"nie, iO n6i thOng kh6. cria nguoi dAn mAt nu6c. Nam 1923., 91 17 tudi, anh
sd bpn be g7p ti6n lapiiem thu6c, l6p dQi cao.gio, ph6t thudc tri dich
"u.,gmOt
td nhim chira bqnh tno aan ngneo; vfln dQng bi con td chirc hQi lo-p nhi, hQi
ruong t€ 6i htu d€ girip dd nhffng gia dinh neo don vd tich cgc tham.gia cric
cdng viQc cia dia phuong. Vdi nhirng nghla c[r cao dgp, PhPm Htu Ldu duqc
nhAn ddn rdt khen nggi.
Nbm 1925-1926, cirng vdi phong trdo y6u nudc tr€n toirn qu6c, o D6ng
Th6p da day l€n phong trdo ddi 6n x6 Phan BQi Chdu vd dO tang Phan Chu
Trinh. Tpi Cao Ldnh, pf,a* Hiru LAu cirng voi Luu Kim Phong, TrAn Vdn
M6ng, Nguy6n Nhu Y v4n dQng nhdn dAn td chirc 16 truy dieu cU Phan Chu
Trinf,. fai G truy diQu co l4p bdn thd, co tAm b[ng den mang ddng chfr: "Anh
