Page 53 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)
P. 53
5I
hopt dQng phong phri, nhi6u y kien chi d4o aOi vOi phong trio c6ch mAng Nam
Kj, vd qu€ hucrng ?6rg Th6p. Theo sir phAn cdng cria LAm thoi thAp uf DAng o
Nam K!, nhirng d6ng chi ndo quen thu6c.o vung ndo phii vd nlm.tinh hinh vi
chi d4o o vung d6. Vi v6y, Ph4m Htu LAu dugc phdn cdng v6 ndm tinh hinh
Cao Lanh.
EAu th6ng 4-1930, Pham H[u LAu-nguoi dAng viOn dAu ti6n cfra tinh, vdi
cuorrg vt Uy vi€n BCHTW l6m thoi, cung Hd Huy Gi6p-phg trich Dac uy H4u
Giang (co quan dong o Sa D6c) vd gip Nguy6n Van Tdy Gei)-Bf thu chi b0 ctac
biQt Cao Ldnh (pham vi hoat dQng cria chi b0,dac biQt bao gdm li€n tinh Long-
ChAu-Sa). Hai d6ng chi di truydn d4t ducrng l6i, chu trucrng vd kinh nghiQm v4n
dQng qu6n chring cria DAng cho c6c d6ng chi trong chi b0 d{c biet Cao L5nh.
Trung uong vd Xri uy quy6t dinh chqn Cao Ldnh ldm diOm chi dao d6u tranh
nhdn dip ngdy Quoc t6 lao dQng (1-5-1930) vi.Cao L[nh co t6 chric DAng, phong
trdo quin &,ing manh, nh6n ddn c6 truy€n th6ng y6u nudc. Phgm Hfru LAu nhic
c6n b0 c6n b0 Cao Ldnh: cuQc dAu tranh mdi cAn dugc chuAn bi chu cLlo vd nh6t
thi6t phni dpt thing lqi du ln thang lgi nh6 dC gay thanh th6 cho c6ch mpng vi cd
vff, dQng vi6n phong trdo trong tinh vd cdc tinh \na:. Sau khi phdn tich, nh4n
dinh tin[r hinh, d6ng chi cho ring Cao Ldnh c6.th€ td chirc dugc m6t cudc bitiu
tinh lon, nhung dAng vi6n vi quAn chirng co t6 chric cdn it nOn phAi ldm ttng
budc, cdn t6 chric thi di0m, tu di0m d€n di0n, phdi tim dugc khdu hiQu cl6u tranh
thich \uR ,Oi dia. phuong mdi l6i cudn duoc d6ng d6o nhdn ddn tham gia. Vi
v4y, d,ong chf nh6t tri vdi k€ hoach cira chi bQ Ding: chon xd Binh Thdnh l5nh
clao dAu tranh vdo ngdy 1-5. vd ti6p d6 ld t4i Cao Ldnh vdo ngiy 3-5-1930, khAu
hi6u dua ra ld: ho6n xdt gi6y thu ihr,l tnan 2 thing, thA nhong ngudi thii5u thuiS
thdn vd kh6ng di x6u bi bat, ntiu bat di xdu thi phni tr6 tii:n c6ng vd ph6t g4o.
Sau d6 Phqm FIfru LAu ve Sai Gdn brio c6o vdi Xu uyi vd vin gi0 vtng li6n lac
Oe Xri uy c6 j kiCn. chi d4o k[p thoi. Con chi b0 Cao LZnh 16o rii5t vdn clQng
nhdn d6n chu6n bi ddu tranh.
Dudi sg chi d4o cria d6ng chi Phpm H[u LAu, Xu uj'vd chi bQ Eing, c6c
cuQc bi6u tinh nhAn dip 1-5-1930 d Cao Ldnh cl6 dat thing lgi ngodi dU ki6n.
Ngdy 1-5-1930, hon 700 n6ng ddn cdc xd Binh Thdnh, Tdn Ph[, Tdn Thanh, An
Phong bi6u tinh; nghy 3-5, hcrn 4000 n6ng dAn Cao LEnh tham gia bi6u tinh.
Chinh quyCn dich phAi nhugng bQ. Nguy6n Quang Tudng-Qufn tru&ng Cao
L6nh phai kf vio gi6y ch6p nhfn ydu silch dinh chi nQp thu6-th{n trong 2 thing
vA thi nhirng ngucri thi6u thu6 bi bit. fiep d6, Clr6t0me-Thdng d6c Nam K)
phAi ra lEnh dinh thu6 cho todn Nam Kj,trong hai th6ng.
. C.ung vdi titing tr6ng cfia phong trio ndng d6n Ti6n'I{ai (Thdi Binh)- o
midn Bic; titlng m6, ti6ng tt vd cria phong trdo ndng ddn Cao Ldnh ti€u bi€u cho
phong.trrio ndng ddn mi0n Nam. C6c cuQc d6u tranh ndy, cung vdi phong trdo li
XO vi6t Nghq -finh trong ndm 1930 -1931 ld cuQc t6ng di€n t4p ddu ti€n cria
phong triro quAn chfing dudi sg l6nh dlo cua Edng ldm rung ch.uy0n cA chinh
quy.en thuQc dia Ph6p cr Ddng Duong. C6c cuQc ddu tranh d6 dC lai cho Ding
nhi€u kinh nghigp quy b6u trong lSnh dao c6ch m4ng.
