Page 100 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)
P. 100
97
N[m 1928 "HOi Vi6t Nam c6ch mang thanh ni€n" ,ti f chi truong "v6
san ho6", dua hQi vi6n ctia minh viro c6c nhir m6:y, hdm m6, d6n di€n, xi nghiQp
cria tu bAn cung lao d6ng, 6n o, gi6c c6ch mang trong cdng nhfln.
{90
Thgc hi6n chri truong trdn, ddu nlm 1929 ky b0 "HQi Vi€t Nam c6ch
mang thanh ni0n" I{am kj, cu d6ng chi Nguy6n.VEn Lqi di '-v'6 sin ho6" & nhli
m6y xe hia DI An. Trong thoi gian hoat dQng, d6ng chf dE tich cgc tuy6n truydn
vqn dQng c6ng nhdn ph6t huy ch[r nghia y€u nudc, ki€n quy6t ch6ng sg rlp bric
boc lQt cia tu b6n d6 qu6c, tham gia cdng hQi d6. Ddng chi cdn bi mdt dua
nhirng to b6o "Vi6t Nam" , "Thanh niOn", vd quydn "Bin rin ch6 d6 thUc ddn
Ph6p" d6 anh em cdng nhAn chuydn uy nhau dgc hoqc ttrng nh6m dgc nghe
chung Qua nhirng hinh thirc sinh ho4t nhu thti, tu sau ndm 1929 y thric gi6c ngQ
giai c6p cfia cdng nhdn nhd m6y xe hia Di An n6ng cao 16 rQt.
' Trong khi d6, vdo mira thu n6m 1929 rnQt sd chi b6 cria An Nam cdng s6.n
Ddng ra dcvi o c6c tinh Nam b6. Cu6i ndm 1929, d4i bi6u c6c chi b0 hop lai, cria
ra Ban ch6p rJry l6m thcyi cria An Nam cdng sAn D6ng vd phdn cdng c6n b0 di xdy
dUng co s0 & c6c nhh m6y, xi nghiQp. Th6ng l2llg2g, d6ng chi ChAu Vdn Li0m
(ftc Viet) Bi thu trung uong lAm thoi An Nam cQng s6n Ding cri d6ng chi
Nguy6n Eric Thi6u (tric Tich) dtin nhd m6y xe hi'a dI An xdy dUng co sd, ti6n.tdi
xdy dgng chi b0 vd Cdng hQi d6 tai d6y. E6 thuc hi6n nhiQm vU dugc giao, d6ng
chi Thi€u xin vio lirm cu li o nhd m6y. Hdng ngay d6ng chi tim c6ch gAn gfii vdi
cdng nh6n d6 tuydn truydn v4n dQng vd dr,ra vA.o m6t s6 c6ng nhAn tdt d6 hoat
dqng.
Cung hic, d6ng chi PhSm Hiru LAu (tuc LQ) dugc dA cri vdo Trung uong
lAm thd'i An Nam cQng sAn E6ng, cfrng d6n c6ng tric d Di An. D6 che m6t dich,
d6ng chf.lap m6t tiQm ho,t t6c o ducrng m6i, tpi ng6 tu dudng Dinh (nay li
trudng ti€u hgc An Binh). Thuong ngey, c6ng nhAn nhd m6y vd nhdn dAn dia
phucrng t6i lui ti6m hcrt t6c, th6ng qua d6 d6ng chi c6 dip tuy6n truy6n c:lch
*.ang vd bi mdt chuy€n tay nhau dgc nhfrng loai s6ch b6o ti6n b9. MAt kh69,
d6ng chi cdn bi mat li€n lqc vdi d6ng chi Thi€u d€ van clQng c6ng nhdn d6u
tranh, x6y dyng co sd vd t6 chftc lpp chi b0 t4i nhd miry.
Sau qu6 trinh chuAn bi, th6nglll930 chi b9 E6 p6 xe lfra DiAn duoc
thdnh lflp vdi t6n ggi : "Chi b0 dU bi dic biet DC pd xe ltia Di An", g6m 2 ding
vi0n : Nguy6n Dric Thieu vA Ph4m Hfru LAu. DOng chi Nguy€n Dirc Thi€u dugc
c6p tr6n chi dinh lim Bi thu. Gi6i thich v€ chi b0 dU bi dac bi€t, trong mQt tdi
ligu d6ng chi Nguy€n Dftc ThiEu grii Ban Nghi6n criu Llch sir Edng tinh S6ng
Be ngdy 171311980, c6 do4n ghi lai y kii5n cria Xri riy lfc bAy gio ring : ". ... BAy
gio o ddy mdi c6 2 ddng vi0n, d6ng lC phni gh6p c6c ddng chi vdo sinh ho4t vdi
mQt chi bd nio gAn d6. Nhung gAn.do khdng co chi b9. Va de la mQt xf nghiQp
quan trong nhu nhd m6y Di An, nhAt thiet phai co chi bQ. Trong trudng hqp dac
biQt nAy,.cAp riy nhQn day ld mQt chi b0 dU bj dflc biQt".
D6n thring 3/1930, Xri riy Nam b9 b6 sung th6m cho chi bQ 3 d6ng vi6n
n0a : chi Hirng, Hod vd Mqc Trubng Van, d6ng thoi rfit d6ng chi Ph4m
.d6ng
Hiru l6u di dU FIQi nghi Trung uong Ding sdp t6i. Sau do, d6ng chf M4c Trudng
V4n dugc chi b0 bAu ldm bi thu. Nhu v4y, d6n thring 3llg3}, chi b0 nhd m6y xe
