Page 97 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

94

Khoing cuOi th6ng 211916, hdng tram hQi vi€n o c6c vr)rng L6i Thi6u, Di
An. mang theo g4y gQc, gi6o mdc tq hgp tai dinh ran Thoi bdn k6 hoach k6o
xu6ng Sii Gon d6 criu "Hodng de" PhanXich Long dang bi gidc phdp giam t4i
khdm l6n Sdi Gdn nhung tr€n duong di thi bi gi6c dtin bao vdy gi6i t6n vd Uit Oi
rYrAf cA norrli

Sau phong trdo cria Thi0n Eia H6i, phong triro hoat dQng cria HQi ki6n y€u
nuoc, Thanh ni6n cao vQng Ding do nhi tri thfc y6u nu6c Nguy6n An Ninh
s6ng lap cfrng c6 6nh hudng ldn d6i vdi nhdn dAn vung Di An vdo dAu nhtng
ndm 20 cua thd k)i XX. Hdi vi$n cira HQi kin y€u nudc vA Thanh ni$n cao vqng
DAng tr0n dia. bdn tinh Thi DAu MQt gom c6ng chric, thAy giiio, rho lo chdn, ld
dudng, tho h6, tho m6c, hoc sinh ... Ho thucrng t0p hqp tt ann c6c nh6m doc
s6ch b6o titin bQ, trong do c6 b6o "Chu6ng Rd;, An Nam ... Ngodi ra, quin
chung d Lei Thi€u cfrng nhu vung Di An con duoc ti6p nhan su tuycn truyAn
cdch mang cria c6c nh6m dAng vi6n An Nam C0ng sdn D6ng il Sai Gdn, Gia
Dinh I€n hoat dQng.
o6n cu6i ndm 1 929, voi nhffng phong trdo ho4t d0ng y6u nu6c ctia nhdn
ddn vung Di An, L6i Thi€u vd Thri DAu Mdt n6i chung da tro thdnh minh AAt tOt
cho su n6y mAm nhirng hat gi6ng c6ch mpng sau ndy.

rr. vAr Npr vE stI RA Dor CUA DE pO XE LIIA ni aX.
Cu5i tne ky XIX, sau khi dd co Uan f.etlflic giai doan vfr trang xdm lugc,
bon tu.bAn thqc dAn Phrip bat dAu ti6n hdnh boc lJ. t suc nguoi, sric cfia d Viet
Nam d6 khai th6c thu6c dia.
p6 ttrai th6c duoc nhiAu tdi nguy6n, ph6p buQc ph6i x6y dung mOt s6 co

so vdt ctr6t tcy th.u4t mdi vi hiqn dai trong c6c ngdntL giao th6ng v6n tAi, x6y
dung, hAm m6, don diOn, xi nghiQp san xuAt hing tlou au"ng. Nhuni t6t ca nhirng
ngdnh cdng nghiep niy tuyQt aoi nrong dugc canh tranh vdi c6ng nghi€p cti

chinh quic, mi chi duoc phdp bo sung vd phu thuQc vdo ndn cong ngnicp cria
chinh qu6c.
Ri0ng vdi ngdnh giao rh6ng v0n t6i,. sau khi xdm chitim dugc nu6c ta,
ngay ttr dAu thpc d6n Phrip dac biQi chfi yi.dtin vi€c x6y dung hQ th6ng ctuong sii
vd c6c nhd m6y xe ltia. Vi vdn chuy6n bing phuong tiQn giao th6ng ctulng sit
mang lai hi€u qua kinh t6 cao hon. va lai, t.Ing [e r,ia.r, khai th6c thr6;;;6"

thri nhAt cria thuc ddn Phrip, ngudn ti6m n5ng ,a uqn tu bin ph6p quan t6m nh6t
ld : than dil, quflng m6, cao su vd n6ng l6m th6 s6n..T6t ca nhfng loai tdi nguy€n
ndy chfi ycu nim 0 v[rng rung nrii vd trung du. O nhtng vung niy chua mo
*?ng hQ th6ng tluong b0 n€n pnu*g tien vln chuy6n aulng rij u6, chitlm uu
thO tuyQr doi. MAr kh6c trong qu6 trinh rhyc hiQn chrl <10 b6c lQt bing nhi€u
chinli s6ch kh6c nghiQt, dai bq p!4, n6ng dan bi bAn cirng ho6 rrd thdnh ilgi
qu6n nghdo d6i, thAt nghi€p. sEn sdng b6n sric lao d6ng ac tam thu6 cho bgn
tlq
tu b6n Phrip trong cilc d6n di0n, hAm m6-, nhd miiy xi nghlgp vdi d6ng luong 16
mat. Chinh vi th6, tu cu6i th6 kj, XII, rhuc ddn elrap UiAn iiu"ng xay"agn g"c6"
nhd mriy xe hia vd h€ th6ng dudng sit trong cd nu6c Vi6t Nam.