Page 99 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)
P. 99
96
cong nhdn con bi b.qn d6c c6ng, cai, ky dung mgi thri doan. hinh h4,, d6nh ddp,
crip phat, cit xen tidn luong. Du bAt min trudc tinh cdnh kh6n cung Ay nhung vi
chdn com manh do cua gia dinh n6n c6ng nhdn phAi co g6ng dm thAm chiu dung.
Cfrng c6 nguoi do kh6ng tu ki€m ch6 ducyc nOn thinh thoing d cilc phdn xuong
- '.:
cfing di0n ra cinh xd r.6t giDa c6ng nh6n vdi bon ca-i, k-y gran ae h6eh d!eh.
Th6ng thudng, ..au m6i vU xung d6t nhu thti bon. chri cdng b6p nghgt 6ch k6m
kgp c6ng nhdn bing nhirng thi doan thdm d6c, khlc nghiQt hon.
Tir nim I 9l 3, c6c hoat dQng y6u nudc ch6ng Phdp dudi hinh thuc c6c H6i
k(n cua,dia phuong vd cung vung l6n c4n dAn dAn thdm nh4p vdo d6i ngfr c6ng
nhdn D0 pd xe hl'a DI An. Sau d6, m6t s6 c6ng nhdn ngudi dia phuong b6t dau
chiu dnh huong vd tham gia vdo hQi.
Thring 311926, hdng trdm.c6ng nhdn nhd m6y cirng v6i nhAn ddn vung Di
An, Thri Dfc, L5i Thi6u k6o xu6ng Sdi Gdn tham gia dodn ngucri dU 16 truy di6u
cu Phan Chu Trinh. 9frng trong thoi gian ndy tai nhi m6y xe hia Di An, ddng
dao. c6ng nhdn s6i n6i t6 chric 16 truy di€u vd d,5 tang cg phan chu Trinh. O
nhi6u noi, c6ng nh6n nhd m6y duoc tham dr,r nghe nhi6u cudc di6n thuy6t c6ng
khai cua c6c nhd tri thric yOu nuoc n6i vA tinh hinh d6t nudc, vC ty tuong s6ng
cria thanh ni6n .v.v... hoic nghe doc nhirng tdi li€u, biio chi, cdng khai ti6n b0.
Nggai ra, c6ng nh6n_ nhd m6y con ti€p thu nhiAu thdng tin cria crlc phong trdo
c6c noi nhdt ld phong trdo cua c6ng hOi d6 BaSon do d6ng chf Tdn
f:h 3a.ng
Duc Thdng thdnh lap tdi Sdi Gon. TAt ci nhirng nhdn t6 d6 da g6p phAn ldm cho
y thric gi6c ngd giai c6p cria cdng nh6n nhd *6y *" lta Di an nd"g thcm mQt
budc. Tt d6 nhirng cu6c dAu tranh cria c6ng nhAn nhd miry bit dAu c6 td chuc vd
a. ..
ngay cdng quy0t liQt hon.
Th6ng 411926, gAn 400 cdng nhan nhd m6y xe hia DiAn d6ng tinh bri
c6ng hai ngey. Hg n€u hai y€u s6ch : ldm viQc ngdy 8 gid, tdng luong d6ng loat
-
tt 20 4OYuPay la lin itAu ti6n c6ng nhdn td cfuii 46" tranh tAp tne ua n6u y€u
siich cr,r the. N6u nhu truoc day vi qua u6t ric, 16 t€ mQt vdi c6ng nh6n g6y ra sr,r
;1'
xd xdt v6i bon cai kf thi.nay, rO rdng cuQc ddu tranh cfia c6ng nhdn c6 t6 chric.
Do sfc panir cria tap trrc, dicn kh6,;g il*;;r, 6p ;d ph6i nhusng bQ, hria s6
giii quy€t y€u s6ch cfia cdng nhdn d€ ra.
. Yoe cung khi thc ileu tranh cria cong nhdn cao su phf Ri€ng, LQc Ninh,
DAu Ti0ng vd c6ng nhdn ti6u tht c6ng nghiQp o vung Lrii Thi€u, Di An ... trong
nhtng ndm 1927 - 1929, c6ng nhdn nhd m6y xe hia Di An tich cyc tham gia
huong yq Nlrng cu6c dAu tranh sau ndy ngdy cing chfng t6 j thric tr,r giric
cfla giai cdp c6ng nhdn cao hon. Trong tirng cuQc dAu tranh dugc t6 chuc chdt
chE, c6 y6u srich cu th6, phucrng ph6p dAu tranh bing hinh thric 6n hod nhung rit
ki0n quy6t.
Nhim d6n dit phong rrdro ciich m?ng phrit tritin d trong nu6c, giira nrm
192), t6 chric "Hoi viet Nam ciich mang ttrantr ni6n" duoc tha;h lflp. Iidng chuc
chi€n si cdch m?ng hOi vi€n "HQi viQt Nam crich m?ng thanh ni6n" sau khi dg
cdc khoil huAn luycn d[ tro vd nudc hoar dQng, truc tl6p truyen b6 chri nghia
M6c-LCnin vd c6c tAng ldp nhdn ddn, d4c biOt ta rrroi c6ng n6ng, x6y dyng co so
-
-
c6ch m4ng khip 3 mi6n Bic Trung nam.
