Page 98 - TL hoi thao khoa hoc ve dong chi pham huu lau(1906-1959)

9s

O phia Bdc, co c.6ng ty xe hia V6n Nam. Cong ty niy chlu tr6ch nhiQm
-
-
quAn ly tuy6n dudng sir Hd Noi Hii Phong, He Nai Lio Cai Vdn Nam.
-
PhUc vu cho viQc bao tri, sira chira dAu m6y, toa xe tuy5n duong sit ttay ld nhd
m6y xe lua Gia Ldm.
Phuc vu viqc b6o tri, sria chira c6c doAn thu tuy6n dunng slt Hd I'.lgi -
Nam Einh Vinh c6 nhd m6y xe hia Trudng Thi. Edy ld nhd m6y dugc xdy
-
dung v6i ouy md 16n nh6t trong nganh duong sit, hic bAy gio.
O mi6n Nam, chring md tuy6n duong sdt Sdi Gdn - Bi6n Hoi - Nha
-
-
Trang, Sdi gon - LQc Ninh : Sii Gon yy Tho ; Th6p Chdm De Lat. Phuc vu
vi6c bao tri, sua chira c6c dodn tdu d tuy6n ndy ld nhd may xe lua Di An.
N6m 1902, rhuc d6n Ph6p uat aau ti6n hinh xay dpng oe po xe hia Di An
Nhe m5y xe lua Di An). Thoi gian xdy dUlg k6o ddi 10 ndm. Ndm 1912, viQc
xdy. dqng duoc hoAn thdnh, tCIn toAn quydn Ddng Duong An-Be-Sa-rd cung
nhiAu quan chfrc d6n dU, cit bang kh6nh thdnh vd chinh thfc dua vdo ho4t ddng.
Theo thi6t k€.ban dAu, t6ng diQn tich khu ldm viQc cua,nhd mdy khoing
4.000 m6t vudng, gdm vdn phdng cua Ch6nh chri so vd mQt s6 nhi xudng, kho
nguy6n vdt liQu. Tohn bQ nhd mity bdy gio co khoAng hon 300 c6ng nhdn ngudi
Viet, chu yi5u ld ngudi tai dia phuong cirng voi khoing 30 cdng nhdn .ngubi
mi6n Bdc vd mdt it thg nguoi Hoa. Nhd m6y dugc trang b! khodng 100 cd m6y
c6c loqi dugc dua tir PhAp vd Dtic sang d0 phr,rc vp cho viQc sta chira, l6p r6p
dAu mriy vi toa xe. HQ th6ng sin xuAt cria nhh m6y ducrc chia ldm 4 phdn xudng
(phdn xucmg su'a chira dAu mdy ; phAn xudng chuy6n tiQn, nguQi, phay, bio, rdn,

d[rc, gia c6ng php tung ; phdn,xuong chuyCn sta chira, dong m6i c6c lo4i toa xe
vd ph6n xuong chuy€n chd bi6n 96, ldm m6c s[ra chfr'a, gia c6ng, son nh0ng chi
.,(..:
:
,
ti€t bdng gd cfra nhirng toa xe ...)
Vdo dAu th6 ki XX, ngAnh <tuong sit n6i chung vh c6c nhd m6y xe hia li
m6t trong nhirng nginh c6ng nghiep nAng. Trong d6, nhi m6y xe ltia Di An li
nhd m6y tuong OOi nien dpi hic b6y gid, dring hdng thf hai sau nhd m6y xe lta

VC tO chfc bQ rn6y, dring ddu nhd mdy ld Ch6nh chri sd (tric x6p ch6nh) li
k! su P4c-p6-tin nguoi Phdp. TOn ndy c6 nhiQm vu cai quin todn bQ mgi ho4t
dQng cria nhd m6y. BCn c4nh Chrlnh chfr so cdn c6 15 d6c cdng nguoi Ph6p vd
khodng l0 t6n cai ngudi ViQt. Ngodi ra, dC git gin an ninh tr4t tg cho nhA m6y,
chring cdn b6 tri mQt trung dQi linh l€ duong d6ng b6t, g6c 0 vdng ngoai snn
sdng ph6i h-q p cung bon cai, kyi b6n trong nhd mriy ddn 6p cdng nhdn khi c6n
rhiet.

III. DONG CHi PHAM HI,U LAU VOI VIEC THANH LAP CHI
BQ DlI BI DAC BIET pe pO XE LUA ni aN $hrflng l/re30)
Sau 10 ndm xdy dgng, n6m 1912 EC p6 xe hia DiAn chinh thitc tli vdo
ho4t dQng. Vi la nhi m6y c6ng nghiQp n€n thgc ddn P,hAp chi tuy6n ch-o.t] nguoi
co sric khoe vi chri y6u ld nam thanh ni€n trong d0. tu6i tir l8 rten 45 tu6i. Hdng
ngdh cdng nhin phAi ldm viQc tu 10 d€n 12 ti€ng d6ng h6 voi tl6ng luqng r€ m4t
; lenn t4t khdng co thudc men, nghi bQnh kh6ng dugc huong luong. Ed vfy,