Page 23 - tho van dong thap tuyen tap 2

IV

Cuộc kháng chiền của dân tộc ta cỗ ỉúc đã được gọi ỉà
một cuộc khảng chiến thần thánh. Không phải chuyện chữ
nghĩa. Đó là muốn nhẳc nhở lại thời thơ ấu của xã hội
nhưng các bộ lộc, thời truyền thuyết anh hùng văn hỏa nước
ta, thời sử thi. Nhắc lại xưa, đồng thời khẳng định na y:
sự nghiệp chiến đấu của dàn tộc la cũng là một sử thi. Các
bậc chà anh hiện nay đầu tóc đã trẳng xóa, thử nhìn lại
cuộc đời mình non nửa thế kỷ qua ỉ cỏ phải các bậc đã
sống một cách thật đây đủ, thật sâu xa,sống vời trọn vẹn
ỳ nghĩa của từ nảy, tất cả thiên sử thi căng thẳng như một
bi kịch sếchxpìa nhưng cũng có túc bù lại bằnq một nụ cười
Ba Phi ? Các bậc chắc không khỏi ngạc nhiên sao súc mình
lại cỏ the làm được như vậy ? Chịu đựng được như vậy ?
Một nhu câu, xin phép gọi là «nhu câu sử th i» trở thành
tự nhiên trong lỏng người: không động đến thì thôi, động
đen thì y như phải theo phong cách sử thi. Môi con người
ỉà một bộ sử. Mỗi cỏ cầy, miếng đất cũng tà một pho su.
Binh thường tất cả nhưngcãng anh hùng lất cả.
Chẳc không phải khổng duyên cờ mà trong tuyền tập này
rất nhiêu bài thơ, bài văn không chịu hạn chế mình trong
một khoảnh thời gian hẹp, mà cứ như muốn bao trùm cả mấy
mươi năm, có khi cả những ntíin trước Cách mạng, hoặc
xa hơn nữa. Không phải đơn thuần ỉà phân tích xã hội theo
chủ nghĩa lịch sử và trong điều kiên tịch sử cụ thề của phương
pháp sáng tác ngáy nay. Thời gian đã thành một yếu tố nghệ
thuật quan trọng của thi pháp. Thời gian ấy ở đáy là thòi
gian sử thỉ «Đòng Tháp M ười» của Nguyễn B ỉnh,« Gửi Tháp
Mười yêu dấu» của Dương Linh, «Nhớ em người nữ xung
phong » của Vù Tuấn Khanh, «Hăy đ£n quê tôi» của Công

22