Page 160 - tap 2 phan 1

mặc áo lính, đâu có trực tiếp cầm súng bắn giết ai, chẳng qua do
hoàn cảnh lịch sử mà họ đã trở thành người của chiến tuyến bên
kia, thế thôi. Theo ý nghĩ riêng của tôi thì đó cũng là một trong

những thiệt thòi của người dân miền Nam vì lợi ích chung của
cả nước và cũng do hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ mà phải chấp
nhận cách phân chia Nam - Bắc theo các điều khoản đã được ghi
trong Hiệp định Genève năm 1954, bởi tôi từng suy nghĩ nếu lúc
đó sự phân chia là ngược lại thì chẳng phải miền Nam này cũng

sẽ giống như miền Bắc và những anh em này cũng sẽ giống như
anh em công nhân quốc phòng ở miền Bắc của tôi trước đây hay
sao? Một sự tình cờ là sau này khi tiếp cận các tư liệu về hội nghị
Genève năm 1954, tôi lại tìm thấy một câu nói của Bác Hồ sau khi
Hiệp định được ký kết: “Vì lợi ích toàn quốc, lợi ích nhân dân mà

miền Nam tạm thời phải chịu đựng, đó là một điều vẻ vang, toàn
quốc biết ơn.” Điểm này càng khẳng định những gì tôi từng suy
nghĩ là không sai. Mà đâu chỉ có thế, trên mảnh đất trải dài suốt
từ sông Bến Hải đến Mũi Cà Mau liệu có bao nhiêu gia đình, bao

nhiêu con em vì bị bắt buộc hoặc vì muôn ngàn lý do nào khác mà
phải đứng về phía bên kia để rồi nhận lấy những cái chết vô nghĩa;
và mối quan hệ dây mơ rễ má với “địch-ngụy” phải chăng sẽ trở
thành nỗi khổ lâu dài đối với thế hệ tiếp theo?

Sở dĩ tôi có cách suy nghĩ như trên bởi vì bản thân tôi là một
đứa con của miền Nam, lúc nào cũng nặng nghĩa nặng tình với
quê hương, và trước khi đi tập kết cũng từng bị giằng xé về việc

đi hay ở, về việc đất nước bị chia đôi, nhưng phải chấp nhận ra
đi cũng chính vì nghĩ đến một tương lai tươi đẹp cho miền Nam
thân yêu. Để rồi hôm nay tôi lại trở về nhưng không phải bằng
một cuộc tổng tuyển cử tự do trong hòa bình như hằng kỳ vọng
theo những điều đã được thỏa thuận trong Hiệp định Genève

năm 1954, mà lại là qua một cuộc chiến tranh tàn khốc kéo dài

414 Nguyễn Long Trảo